Onderschip van je boot onderhouden: waar moet je op letten?

Het onderwaterschip krijgt tijdens een vaarseizoen veel te verduren. Water, vuil, algen en andere organismen kunnen zich aan de romp hechten. Dat lijkt in eerste instantie vooral een cosmetisch probleem, maar aangroei kan ook invloed hebben op de vaareigenschappen en het brandstofverbruik. Regelmatig onderhoud van het gedeelte onder de waterlijn is daarom belangrijk. Daarbij gaat het niet alleen om schoonmaken, maar ook om controle van de bestaande beschermlagen.

Waarom onderhoud onder de waterlijn belangrijk is

Een boot die langere tijd in het water ligt, krijgt vrijwel altijd te maken met aangroei. Hoe snel dat gebeurt, verschilt per vaargebied, seizoen en gebruik. Ook maakt het verschil of een boot voornamelijk in zoet, brak of zout water ligt.

Een vervuild onderwaterschip zorgt voor meer weerstand tijdens het varen. De romp glijdt daardoor minder soepel door het water. Bij motorboten kan dat leiden tot een hoger brandstofverbruik. Ook kunnen snelheid en vaargedrag veranderen wanneer er veel aangroei aanwezig is.

Een onderhoudsbeurt is daarom een goed moment om niet alleen vuil te verwijderen, maar ook de conditie van de romp te bekijken. Beschadigingen, loslatende verflagen en slijtage worden vaak pas goed zichtbaar wanneer de boot uit het water staat.

Bescherming tegen aangroei

Een veelgebruikte manier om het onderwaterschip te beschermen is antifouling. Dit is een coating die wordt aangebracht op delen van de romp die zich onder de waterlijn bevinden. De laag helpt de hechting van algen, mosselen en andere organismen te beperken.

Wie antifouling laten aanbrengen overweegt, doet er goed aan eerst naar de bestaande ondergrond te kijken. Niet iedere coating kan zonder voorbereiding over een oude laag worden aangebracht. Soms is reinigen en licht opschuren voldoende. In andere gevallen moeten slecht hechtende of oude lagen verder worden verwijderd.

Welke behandeling nodig is, hangt af van het bestaande verfsysteem, de conditie van de romp en de gewenste nieuwe beschermlaag.

Harde of zelfslijpende antifouling?

Er bestaan verschillende soorten antifouling. Twee bekende varianten zijn harde en zelfslijpende antifouling. Welke oplossing het meest geschikt is, hangt onder andere af van het type boot en de manier waarop ermee wordt gevaren.

Harde antifouling vormt een relatief stevige laag. Deze wordt onder meer gebruikt bij boten die regelmatig hogere snelheden varen. De beschermlaag blijft grotendeels aanwezig, waardoor na meerdere behandelingen wel dikkere verflagen kunnen ontstaan.

Zelfslijpende antifouling slijt tijdens het varen geleidelijk af. Daardoor vernieuwt het oppervlak zich als het ware tijdens gebruik. Dit type wordt vaak toegepast bij recreatieboten die op lagere snelheden varen.

Ook het vaarwater speelt mee. De mate van aangroei kan per gebied sterk verschillen. Daarom is het verstandig om niet alleen naar het type boot te kijken, maar ook naar de omstandigheden waarin deze wordt gebruikt.

Een goede voorbereiding maakt verschil

De kwaliteit van de nieuwe laag wordt voor een groot deel bepaald door de voorbereiding. Het oppervlak moet schoon, droog en voldoende egaal zijn. Vuil, vet en losse verfresten kunnen ervoor zorgen dat een nieuwe laag minder goed hecht.

Afhankelijk van de staat van het onderwaterschip kan schuren nodig zijn. Bij grotere beschadigingen of wanneer een verfsysteem opnieuw wordt opgebouwd, kan ook een primer worden toegepast. Zo ontstaat een geschikte basis voor de uiteindelijke beschermlaag.

Daarom kan het professioneel behandelen met antifouling verstandig zijn wanneer niet duidelijk is welke lagen al op de romp zitten of wanneer er sprake is van achterstallig onderhoud.

Wanneer is onderhoud nodig?

Er bestaat geen vast onderhoudsschema dat voor iedere boot hetzelfde is. De juiste frequentie hangt af van het gebruikte product, de hoeveelheid aangroei, het vaarwater en het aantal vaaruren.

Een logisch controlemoment is wanneer de boot uit het water wordt gehaald. De romp kan dan goed worden gereinigd en geïnspecteerd. Ook vlak voor een nieuw vaarseizoen is controle verstandig. Zo wordt duidelijk of de bestaande beschermlaag nog voldoende is of dat een nieuwe behandeling nodig is.

Wie veel vaart of een boot langdurig in het water laat liggen, zal doorgaans vaker moeten controleren dan iemand die zijn boot slechts enkele weken per jaar gebruikt.

Signalen dat het onderwaterschip aandacht nodig heeft

Zichtbare aangroei is het duidelijkste signaal, maar er zijn meer aanwijzingen. Denk bijvoorbeeld aan een boot die minder gemakkelijk snelheid maakt of meer brandstof lijkt te gebruiken. Ook losse verf, kale plekken of meerdere dikke oude verflagen kunnen aangeven dat onderhoud nodig is.

Het is verstandig om niet te wachten totdat het onderwaterschip zwaar vervuild is. Door dit onderdeel standaard mee te nemen tijdens periodiek bootonderhoud, kunnen kleine problemen eerder worden ontdekt.

Veelgestelde vragen

Heeft aangroei invloed op het varen?

Ja. Aangroei zorgt voor extra weerstand in het water. Daardoor kan een boot minder efficiënt varen en kan het brandstofverbruik toenemen.

Kan nieuwe antifouling altijd over een bestaande laag?

Nee. Dat hangt af van de bestaande coating en de staat daarvan. Oude, beschadigde of slecht hechtende lagen moeten mogelijk eerst worden behandeld of verwijderd.

Moet antifouling ieder jaar opnieuw worden aangebracht?

Niet automatisch. De benodigde frequentie verschilt per product, boot en vaargebied. Een jaarlijkse controle is wel verstandig om te beoordelen hoe de bestaande laag eraan toe is.

Wanneer kun je het onderwaterschip het beste controleren?

Een goed moment is wanneer de boot uit het water wordt gehaald. Dan zijn aangroei, beschadigingen en slijtage het makkelijkst zichtbaar.